Publicaties en boeken

Goed Bestuur & Toezicht

Vakblad en online platform voor governance

Vakblad Goed Bestuur & Toezicht volgt actuele ontwikkelingen in bestuur, intern toezicht en de boardroom. Het platform bevat interviews, essays, praktijkverhalen, onderzoek en besprekingen van nieuwe boeken. Door het vakblad als één doorlopende bron op te nemen, blijft deze leeslijst overzichtelijk en is tegelijk een veel grotere verzameling publicaties bereikbaar. Voor toezichthouders biedt het herkenning, verdieping en taal voor vragen die in de raad kunnen spelen. Voor bestuursleden laat het zien hoe bestuurlijke vraagstukken vanuit verschillende rollen en sectoren worden bekeken.

Op De Agenda

Podcast van Goed Bestuur & Toezicht (vanaf 2025)

In deze podcast spreken Jacqueline Stolmeijer-Arends en Martijn Daalder met gasten over onderwerpen die nu in de strategische relatie tussen bestuur en toezicht spelen. Ook cultureel toezicht, artistieke vrijheid, voorzitterschap en gedrag in de boardroom komen aan bod. Voor toezichthouders biedt de podcast compacte reflectie op actuele dilemma’s en op hun veranderende rol. Voor bestuursleden geeft hij inzicht in wat er aan de andere kant van de tafel kan leven en hoe het strategische gesprek kan worden versterkt.

Wijs toezicht: praktische wijsheid voor commissarissen

John van der Starre (2026)

Regels en modellen geven niet altijd antwoord wanneer belangen botsen, informatie onvolledig is of een besluit moreel beladen raakt. John van der Starre vertaalt zijn promotieonderzoek naar vijf vermogens voor praktische wijsheid: ervaring, morele oriëntatie, emotionele balans, reflectie en omgaan met onzekerheid. Voor toezichthouders biedt het boek een taal om de kwaliteit van hun oordeelsvorming gezamenlijk te onderzoeken en te ontwikkelen. Voor bestuursleden maakt het zichtbaar wat een raad nodig heeft om voorbij controle en procedures tot een zorgvuldig oordeel te komen.

Onder commissarissen: hoe het ongezegde in de boardroom de besluitvorming beïnvloedt

Marilieke Engbers (2021)

Aan de hand van een parabel laat Marilieke Engbers zien hoe aannames, machtsverhoudingen, groepsdruk en verschillende beelden van governance onder tafel kunnen blijven. Juist wat niet wordt uitgesproken, kan de besluitvorming sterk sturen. Voor toezichthouders biedt het boek een spiegel voor de eigen groepsdynamiek en voor de moed die nodig is om twijfel of afwijkende waarnemingen te delen. Voor bestuursleden helpt het om te begrijpen waarom een formeel correct gesprek toch kan vastlopen of langs de werkelijke kwestie heen kan gaan.

Eenzaam aan de top: over het ongezegde, macht en denkfouten in de bestuurskamer

Marilieke Engbers en Pim Bouwman (2024)

Dit boek richt de blik op de bestuurder en op de eenzaamheid, druk en afstand die met een positie aan de top kunnen ontstaan. Belangrijke signalen bereiken de bestuurskamer niet altijd, terwijl twijfel en kwetsbaarheid er moeilijk bespreekbaar kunnen zijn. Voor toezichthouders verdiept het boek de werkgevers- en klankbordrol: wat heeft een bestuurder nodig om werkelijk open te kunnen spreken? Voor bestuursleden biedt het herkenning en taal voor macht, blinde vlekken en patronen die goede besluitvorming in de weg kunnen staan.

De bestuurder centraal: waarom toezichthouden in essentie over macht gaat

Marilieke Engbers, Goed Bestuur & Toezicht (2026)

In dit essay onderzoekt Marilieke Engbers waarom macht in gesprekken over governance vaak impliciet blijft en hoe daardoor blinde vlekken kunnen ontstaan. Zij verbindt dit aan wat zij de strategische werkgeversrol van het toezicht noemt. Voor toezichthouders is het een uitnodiging om macht, afhankelijkheid en de verhouding tot de bestuurder explicieter te bespreken. Voor bestuursleden biedt het taal voor de spanning tussen eindverantwoordelijkheid, kwetsbaarheid en de formele macht van de raad. Het essay sluit inhoudelijk aan op haar boeken, maar is compacter en direct op de actuele toezichtpraktijk gericht.

 

De beslisarchitect: bouwen aan betere beslissingen

Hans van Emmerik (2026)

Hans van Emmerik laat zien dat de kwaliteit van een besluit niet alleen afhangt van de mensen en argumenten aan tafel, maar ook van de manier waarop het besluitproces is ingericht. Onder meer spreekvolgorde, taal, ruimte, informatie en open eindes beïnvloeden de uitkomst. Voor toezichthouders biedt het boek praktische aanknopingspunten om oordeelsvorming, tegenspraak en vergaderingen bewuster vorm te geven. Voor bestuursleden helpt het om besluitvorming zo te organiseren dat keuzes duidelijker, breder gedragen en beter uitvoerbaar worden.

Het spel in de boardroom: een introductie in behavioral governance

Jan Stolker (2023)

Dit boek verbindt governance aan psychologie en gedrag. Met veel casuïstiek laat Jan Stolker zien hoe begrensde rationaliteit, morele blinde vlekken, groepsprocessen en persoonlijkheid het handelen in de boardroom beïnvloeden. Voor toezichthouders helpt het om niet alleen naar structuren en prestaties te kijken, maar ook naar gedrag en cultuur achter de cijfers. Voor bestuursleden maakt het duidelijk waarom een raad soms anders reageert dan verwacht en hoe gezamenlijk meer ruimte kan ontstaan voor openheid en reflectie.

Morele dilemma’s in de boardroom

Mijntje Lückerath-Rovers (2023)

Bestuurlijke keuzes zijn zelden alleen juridisch of financieel; vaak botsen meerdere legitieme waarden en belangen. Mijntje Lückerath-Rovers gebruikt herkenbare casussen om te laten zien hoe morele oordeelsvorming, identiteit en stakeholderdenken daarbij een rol spelen. Voor toezichthouders biedt het boek houvast om te onderzoeken welke waarden in een besluit meewegen en welke mogelijk buiten beeld blijven. Voor bestuursleden helpt het om een ingewikkelde afweging niet te versimpelen tot goed of fout, maar wel helder en uitlegbaar te maken.

Goed bestuur voor iedereen: naar maatschappelijk verantwoord bestuur en toezicht

Hartger Wassink (2024)

Hartger Wassink plaatst bestuur en toezicht nadrukkelijk in relatie tot de samenleving en schrijft in toegankelijke taal over governance in maatschappelijke organisaties. Het boek benadert intern toezicht niet alleen als controle, maar ook als aanjager van goed en maatschappelijk verantwoord bestuur. Voor toezichthouders biedt het een basis om de eigen toezichtvisie en maatschappelijke oriëntatie te onderzoeken. Voor bestuursleden helpt het om de koers van de organisatie te verbinden aan publieke waarde, belanghebbenden en de manier waarop daarover verantwoording wordt afgelegd.

Handboek Corporate Governance

Onder redactie van Stefan Peij, zevende herziene editie (2022)

Dit handboek biedt een breed overzicht van juridische, economische, strategische, operationele en gedragskundige kanten van governance. De nadruk ligt sterk op corporate governance en vennootschappen, waardoor niet ieder onderdeel rechtstreeks past bij een culturele stichting of vereniging. Voor toezichthouders is het vooral een naslagwerk om een vraagstuk vanuit meerdere perspectieven te bekijken. Voor bestuursleden biedt het achtergrond bij strategie, risico, langetermijnwaarde en de verhouding met belanghebbenden, mits de inzichten steeds naar de eigen context worden vertaald.

Meer onderzoeken zijn te vinden in de catalogus van de Boekmanstichting

Boeken, artikelen, rapporten en andere publicaties over kunst, cultuur en beleid

Wie verder wil zoeken naar een titel over een specifieke kunstdiscipline, beleidsvraag of governancethema vindt in de catalogus van de Boekmanstichting een veel bredere verzameling dan in deze selectie past. De catalogus maakt het mogelijk om ook oudere en internationale publicaties te vinden. Voor toezichthouders is dit een ingang naar verdieping bij een concrete toezichtsvraag. Voor bestuursleden biedt hij bronnen om beleidskeuzes en sectorontwikkelingen nader te onderbouwen.